Mùi đu đủ xanh – Khi tình yêu chạm đến tâm hồn


Tôi xem 2 phim của Trần Anh Hùng: Mùi đu đủ xanh và Mùa hè chiều thẳng đứng. Xem khi chưa để ý tên đạo diễn nhưng nhìn cách quay là biết phim của một người làm.18_26_1293786622_45_291210DD07

Để kể lại câu chuyện trong Mùi đu đủ xanh thì chỉ vài câu ngắn gọn: Cuộc đời của cô bé Mùi, năm 10 tuổi và năm 20 tuổi. Tất nhiên nếu cần một bài phân tích phim thì sẽ có cả chục chủ đề gói trong bộ phim này, nhiều lớp ý nghĩa, nhưng tôi chỉ muốn nói đến tình yêu trong phim. Để hiểu, hãy chú ý đến câu chuyện của từng người, dù là một nhân vật nhỏ nhất.

Người nhỏ nhất phim là Tín. Tín nghịch đúng như cái tuổi của mình, thích bắt nạt Mùi, thích gây chuyện để người khác chú ý. Tín được bảo bọc vì là đứa trẻ nhỏ nhất trong nhà, nhưng đây cũng là cậu bé cô độc, không bạn bè, không có những câu chuyện tuổi thơ. Tín chưa đủ lớn để hiểu những câu chuyện của gia đình như người anh kế mình nhưng vẫn có sẵn lòng bao dung và sự thấu hiểu, cảm thông khác hẳn với anh Trung. Trung là nhân vật được nhắc đến từ đầu phim nhưng chỉ là một chấm mờ nhạt. Anh chơi sáo cùng bố, hẹn uống trà với bố, đi ăn với bạn, ngồi cạnh giường bà nội khi bà bệnh, đỡ mẹ anh khi gục ngã, ngồi nói chuyện với vợ về chuyện nuôi đàn két ở sân sau – những diễn xuất của anh chỉ có thế. Trung là kiểu người thờ ơ với những chuyện diễn ra xung quanh.

Xuyên suốt trong Mùi đu đủ xanh là những câu chuyện tình yêu nhỏ bé và nhiều cung bậc. Đó là tình yêu đau đáu của bà nội dành cho ông nội đã mất nhiều năm trước. Người đàn bà luôn ăn cơm trên gác, cả ngày tụng kinh niệm phật và cả phim chỉ thoại đúng một câu “Cháu không đi học à?” với Tín. Đó là tình yêu của ông già hay trò chuyện với Mùi dành cho bà nội. Với ông chỉ cần nhìn thấy bà từ phía sau, biết bà vẫn mạnh khỏe, vậy là ổn rồi. Có những tình yêu, mà cùng với thời gian, nó không nhạt phai nhưng người ta đã biến nó thành một tình cảm khác, không cần phải làm gì cho nhau hay đáp lại mà chỉ đơn giản là mong người khác vẫn yên bình.

Câu chuyện tình yêu của bà chủ của Mùi làm tôi nhớ đến chuyện của bác tôi. Bác tôi không biết bao nhiêu lần lấy tiền bỏ nhà đi chơi bời bên ngoài, nợ nần chồng chất. Mọi người trong nhà còn khuyên bác gái tôi – tức là con dâu của ông bà tôi, là hãy bỏ ông ấy đi cho nhẹ gánh. Nhưng rồi chỉ cần bác tôi trở về, ra vườn cắt vài cành cây lòa xòa, sửa lại cánh cửa nhà, đi qua đi lại trong nhà, bác gái tôi lại bỏ qua tất cả. Bỏ lại hết nước mắt đã khóc nhiều năm. Mẹ tôi bảo đàn bà là vậy, dễ tha thứ và sẵn sàng chịu đựng. Như món nợ đời, nợ gì từ kiếp trước rồi kiếp này phải trả. Bà chủ của Mùi chắc hẳn phải nợ chồng mình nhiều lắm từ kiếp trước.

Mùi của năm 10 tuổi đã là một cô bé với những suy nghĩ sâu sắc và luôn biết cảm thông với người khác. Nghe cái cách cô hỏi chuyện bà giúp việc già trong đêm đầu tiên cô đến làm là đủ biết:

  • Vì sao mà cô chết?
  • Sao thế?
  • Nhưng mấy lần trước ông chủ về bà chủ có nói gì không?
  • Không, không nói gì cả chỉ mừng đến phát khóc”.L-Odeur-De-La-Papaye-Verte-3898-4ee3041f7b9aa1505c005eda-1323659503

Trong phim, 2 lần Mùi mặc bộ quần áo đẹp nhất đều là vì Khuyến. Một lần khi Mùi 10 tuổi, một lần khi Mùi 20 tuổi. “Những cây anh đào nở ra, thu lại, uốn lượn trên mặt nước. Nhưng điều lí thú nhất là dù thay đổi như thế nào, cây vẫn nguyên vẹn là cây anh đào”.

27c5f99a-31cf-4997-881f-8928bc78c053

Mùi dù khoác lên mình một bộ áo khác, bôi một chút son môi thì cô vẫn là cô của 10 năm trước: tâm hồn luôn rung động với cỏ cây hoa lá, luôn sẵn lòng trắc ẩn, luôn tỉ mỉ và chăm chút từng thứ bé nhỏ, vẫn lặng lẽ với tình yêu dành cho chàng trai từng rung động năm 10 tuổi.

Điều khó chịu nhất và cũng hay nhất trong phim chính là sự lặng lẽ của thời gian được đạo diễn thể hiện qua rất nhiều cách: một giọt nhựa từ từ rớt xuống khỏi thân cây, những cú máy dài đi hết chiều dài ngôi nhà, những hành động lặp lại của Mùi chỉ là dọn nhà và nấu ăn. Khi xem phim tôi tự hỏi rút cuộc Khuyến đã mất bao nhiêu thời gian để suy nghĩ việc mở cửa phòng tìm Mùi. Anh cứ đi qua đi lại, đi lên đi xuống, và máy quay thì cứ vậy di chuyển theo cái suy nghĩ chậm rãi của anh. Còn Mùi, dường như cô đã biết anh sẽ đến, cô bật dậy nhìn anh ngay khi cánh cửa phòng bật mở.

Trong phim có 1 hình ảnh mà rất nhiều người thích: Khuyến dạy Mùi tập viết. Từ đầu đến cuối phim, người phụ nữ luôn thấp hơn đàn ông một bậc, dù là vợ chồng. Phụ nữ là người làm bếp, người ở, luôn tất bật lo chuyện kinh doanh, gánh vác gia đình còn những người đàn ông trong phim chỉ việc nhàn nhã uống trà, sáng tác văn thơ, viết nhạc, lau chùi đàn, đi dạo. Khoảng cách giữa họ quá lớn để có cái gọi là tình yêu và sự tôn trọng, thấu hiểu. Việc Khuyến dạy Mùi học viết không chỉ là một cử chỉ yêu thương bình thường mà còn mang ý nghĩa sâu xa về một sự bình đẳng và tôn trọng: khi người phụ nữ được hiểu và được yêu, họ trở nên tuyệt vời hơn bao giờ hết. Rất ít người biết cách yêu như Mùi, và cũng không nhiều người tiến bộ trong suy nghĩ và hành động như Khuyến.the_scent_of_green_papaya

Mùi đu đủ xanh hẳn sẽ làm bạn thất vọng khi tìm một bộ phim thuần túy về tình yêu hay bi kịch gia đình, nó cũng sẽ làm bạn bỏ qua ngay vì lời thoại rất ít, mạch phim chậm rãi. Nhưng đó là bộ phim chinh phục bạn bởi những cảnh quay mãn nhãn, từng khung hình đều được chăm chút đầy cảm xúc. Diễn xuất của 2 diễn viên chính là Lư Mẫn San (Mùi khi nhỏ) và Trần Nữ Yên Khê (Mùi khi lớn) đều cuốn hút người xem trong từng ánh mắt, từng nụ cười.156139aedcc03d.img

Điểm trừ duy nhất của bộ phim với tôi là phần cuối phim khi Mùi học viết, cách phát âm của cô không hợp lí với mạch phim, trong khi từ nhỏ Mùi nói rất trôi chảy và dễ nghe. Bởi nữ diễn viên Trần Nữ Yên Khê là người Pháp gốc Việt nên phát âm tiếng Việt không chuẩn. Ngoài ra, tất cả đều đẹp.

Nếu bạn cần một bộ phim cho những ngày hơi u ám, lê thê, và có thể là mưa nữa, hãy xem Mùi đu đủ xanh.

Tuy bối cảnh là Sài Gòn thập niên 1950, nhưng Mùi đu đủ xanh được quay tại Paris, trường quay Bry – số 2 đại lộ Europe, Bry-sur-Marne, Val-de-Marne. Man San Lu vai Mùi khi nhỏ là người Pháp gốc Á. Nữ diễn viên Trần Nữ Yên Khê, vai Mùi lúc lớn, là một người Pháp gốc Việt, phát âm tiếng Việt không chuẩn. Cô là vợ của Trần Anh Hùng và tiếp tục tham gia diễn xuất trong hai bộ phim sau của đạo diễn này là Xích lôMùa hè chiều thẳng đứng

 

About tranngochuyen

crazy
This entry was posted in Phim and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Có 1 phản hồi tại Mùi đu đủ xanh – Khi tình yêu chạm đến tâm hồn

  1. Mình cũng xem Mùa đu đủ xanh không lâu trước đây, cảm giác sau khi xem phim như là có một dòng chảy nhẹ nhàng cứ len lỏi len lỏi trong lòng, không dễ gọi thành tên như bài review của bạn, không buồn cũng không vui, điều duy nhất mình còn lưu lại về phim là những thước phim rất đẹp, rất chỉn chun, cảm giác nếu sống trong khung cảnh ấy thật thì mình cũng ngày ngày đọc sách và làm thơ chờ đến giờ có người cơm bưng nước rót cho luôn được :))

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s